Skil Samtykki

Tað ljóðar gott og rætt, og flestu okkara kenna orðið. Men skilja vit samtykki? Hvussu tryggi eg mær, at eg havi samtykki? Hvussu kann eg geva samtykki? Og kann eg taka tað aftur, um eg angri? Spurningurin um samtykki kann tykjast fløkjasligur. Her á síðuni hjálpa vit tær við ivamálum um samtykki og persónlig mørk.

Skil samtykki

Endamálið við átakinum er at varpa ljós á týdningin av samtykki, og at hjálpa ungum til at tosa um egin mørk og samtykki. At tora at siga – og ikki minst at spyrja – hvar markið gongur. Tí samtykki er meira enn eitt ja ella eitt nei.

Samtykki er...

...tá ið tit eru samd um, hvat skal henda

Tú skalt hugsa um samtykki, tá tú skalt hava sex. Tú kanst ikki fáa samtykki bara við at fara heim við hinum partinum, tí tit hava mussast ella hava skrivað saman um sex.

Samtykki er...

...eitt tekin um, at báðir partar hava hug til sex

Tú kanst ongantíð ganga út frá, at onkur hevur hug til sex, bara tí hann ella hon ikki sigur nei. Halt í staðin eyga við, um ella hvussu tit nerta við hvørt annað, og um tit bæði taka stig til at lata hvørt annað úr.

Samtykki er...

...at leggja merki til hvørt annað

Tað hevur stóran týdning at leggja merki til teknini hjá hvørjum øðrum. Um hin flytur seg burtur frá tær, skumpar hendur tínar til viks ella sigur, at einki skal henda, er tað eitt greitt tekin um manglandi samtykki.

Samtykki er...

...at spyrja so hvørt

Tú skalt hugsa um samtykki, hvørja ferð tit hava sex. Tú skalt eisini tryggja tær, at hin parturin er við upp á alt, um tit royna ymiskar støður ella ymiskar mátar at hava sex.

Samtykki er...

...eitt ja, sum tú altíð kanst taka aftur

Tað er altíð í lagi at broyta meining - eisini hóast tit bæði hava havt hug til sex, og tað er altíð í lagi at taka sítt samtykki aftur.

Samtykki er...

...eitt krav til, at báðir partar eru við vit

Tú skalt tryggja tær, at báðir partar hava verið førir fyri at vísa, at tit hava hug til sex. Ein persónur, sum svevur ella er uttan vit, hevur ikki havt møguleika fyri hesum og er tí ikki førur fyri at geva sítt samtykki.

Sex krevur samtykki

Tosa vit opið um sex og samtykki? Duga vit at seta egin mørk? Virða vit mørkini hjá øðrum? Sex krevur samtykki hevur bara eittans endamál – at varpa ljós á, at sex uttan samtykki er brot á kropsliga sjálvræðið hjá tí einstaka.

Hvussu fært tú samtykki?

Um tú leggur upp til sex, er tað tín ábyrgd at fáa samtykki fyrst.

Tú kanst staðfesta, um hin hevur samtykt við at eygleiða hennara/hansara kropsmál ella við at spyrja teg fyri.

Kanna eftir, um hin persónurin er í standi til at kunna samtykkja.

Hygg at kropsmáli og andlitsbráum fyri at vita, um hon/hann er við upp á tað.

Fólk, sum hava drukkið rúsdrekka, tikið rúsevni ella sova, eru ikki før fyri at samtykkja.

Spyr, um tey eru OK.

Fólk, sum eru sinnisveik ella hava skaða í høvdinum, eru ikki før fyri at samtykkja.

Steðga, um hin tykist ótrygg/-ur.

Spyr teg fyri, hvørja ferð tú ætlar at hava sex.

Um ein ikki sigur "nei", merkir tað ikki, at hon/hann sigur "ja".

Spyr teg fyri í løtuni, áðrenn tú tekur tað "eitt stig víðari".

Eitt greitt "ja" merkir hinvegin, at hin samtykkir.